Doodsbedreigingen, het toewensen van seksueel geweld, een online lastercampagne of uitschelden in de raadszaal, het komt allemaal voor. Vaak online maar ook op straat, thuis of bij bijeenkomsten. ‘Ik werd op straat uitgescholden terwijl mijn dochter naast me liep’, schrijft iemand. ‘Hakenkruizen thuis op de schutting en muren, eieren, vernieling’, schrijft een ander.

Toch zegt meer dan driekwart van de raadsleden niet om die reden te overwegen te stoppen, blijkt uit de DVHN Raadsledenenquête. Dit voorjaar stuurde marktonderzoeker Enigma Research in opdracht van DVHN alle 542 gemeenteraadsleden in Drenthe en Groningen een vragenlijst. De lijst werd volledig ingevuld door 187 respondenten.

De meeste raadsleden ervaren hun werk als zinvol en geven een rapportcijfer van 7,2 op de vraag of ze vinden dat ze in staat zijn wat ze waardevol vinden vorm te geven. In De Wolden is de waardering het hoogst met een gemiddeld cijfer van 7,8, in Midden-Groningen het laagst met een 6,2.

De werkdruk is wel fors toegenomen, vinden veel raadsleden (62 procent). En meer dan driekwart vindt het werk in de loop van de afgelopen vier jaar uitdagender geworden.

‘Polarisatie ondermijnt vertrouwen’
Ze maken zich wel zorgen over de polarisatie in de samenleving. Die polarisatie ondermijnt volgens 82 procent het vertrouwen in de politiek. Het verslechtert volgens 75 procent ook de kwaliteit van het bestuur.

Een kleine meerderheid van de raadsleden ervaart geen intimidatie, agressie of bedreigingen. Een deel van de respondenten vindt ook dat er te veel aandacht is voor die negatieve kant van het werk. „Zo relevant is het nou ook weer niet’’, schrijft er een.

Maar voor een behoorlijke groep vormen die bedreigingen wel degelijk een probleem. Dat bleek landelijk ook uit onderzoeken van EenVandaag en van de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden. Uit het DVHN-onderzoek blijkt dat iets meer dan de helft van de raadsleden in Drenthe en Groningen intimidatie en agressie als grote bedreiging voor het lokale bestuur ervaart. Niet het enige probleem overigens, ze zien ook beperkte financiën, toenemende regeldruk en technologische ontwikkelingen zoals dataveiligheid als bedreiging.

‘Beschuldigd van satanisme’
Een kleine 4 procent heeft beveiliging gekregen vanwege bedreigingen. Voorbeelden die worden genoemd: ‘Verbale agressie; landverrader, vieze rooie rat’ en recent werd ik beschuldigd van satanisme.’ Of: ‘Stelselmatige berichten online van iemand die steeds een nieuw account creëerde’. En deze: ‘Iemand belde me op mijn werk met het dringende verzoek in te stemmen met een motie van de oppositie’.

Het gaat om verschillende onderwerpen en komt zowel van links als van rechts. Zoals protest tegen azc’s. Maar ook: ‘Een verstoring van een bijeenkomst door Kick Out Zwarte Piet ontaardde snel in intimidatie’.

Een kleine 9 procent heeft vanwege de agressie zijn of haar privéleven afgeschermd en 16 procent lijdt onder angst. Maar bij een ruime meerderheid van 63 procent heeft de intimidatie geen persoonlijke impact.

De bedreigde raadsleden ervaren wel veel steun van de burgemeester en de griffie op het gemeentehuis. Slechts een minderheid meldde het bij de politie, meestal bleef het bij een melding bij de burgemeester of binnen de partij. Een groot deel vindt het ook bij het werk horen (32 procent) en 64 procent vond het niet ernstig genoeg om het te melden.