Bezoeker geeft Culturele Hoofdstad een 7,6

'Was het ieder jaar maar 2018'

Een 7,6, dat is het cijfer dat bezoekers van Leeuwarden-Fryslân 2018 het Culturele Hoofdstadjaar geven. Gemiddeld bezochten zij 5,9 evenementen. Het jaar maakte volgens hen verwachtingen waar, gaf vertrouwen en smaakt naar meer. De Reuzen staken er met kop en schouders bovenuit.

Vraag Friezen naar het eerste dat in hen opkomt als ze aan Leeuwarden-Fryslân 2018 denken en ze zijn uitgesproken eensgezind in hun antwoord: de reuzen. Voor hen is het jaar 2018 onlosmakelijk verbonden aan het Meisje, de Duiker en hond Xolo, de drie reuzen die half augustus Leeuwarden overnamen. Dat valt op te maken uit De Grote LF2018-enquête van onderzoeksbureau Enigma Research in opdracht van de Leeuwarder Courant. De uitkomsten zijn gebaseerd op de antwoorden van een representatieve groep van 1141 Friese respondenten van 18 jaar en ouder, waarbij rekening is gehouden met een juiste verdeling naar geslacht, leeftijd en opleidingsniveau. Ook is ervoor gezorgd dat de verdeling tussen inwoners uit de gemeente Leeuwarden en niet uit de gemeente Leeuwarden (24 procent om 76 procent) klopt met de werkelijke situatie.

Het absolute hoogtepunt
Vier op de vijf Friezen heeft een bezoek gebracht aan één of meer evenementen van LF2018. We vroegen deze Friezen naar hun ervaringen over ‘2018’ en - alsof ze uit één mond spreken - hebben ze geen slecht woord over de Reuzen van Royal de Luxe. En zij kunnen het weten: driekwart van de bezoekers van LF2018 nam tijdens het Reuzenweekeinde een kijkje. Negen op de tien Leeuwarders zagen de Reuzen, tegen zeven op de tien niet-Leeuwarders. Van alle evenementen in de stad en de provincie krijgen de reuzen verreweg het hoogste cijfer van bezoekers: 9,1. Leeuwarders komen gezamenlijk tot een 9,4, niet-Leeuwarders beoordelen het evenement met een 9,0. Zij zien de Reuzen daarmee als hét hoogtepunt van 2018. Het evenement was ook verreweg het meest bezochte. In drie dagen tijd kwamen er honderdduizenden mensen naar de hoofdstad. De gemeente schatte het totale bezoek in drie dagen op 425.000 mensen.

Voor iedereen
De Reuzen waren bij uitstek het uitje voor de hele familie. Negen op de tien dertigers waren tijdens het Reuzenweekeinde in Leeuwarden te vinden. Van alle zestigplussers zagen zeven op de tien de reuzen. Ook het blauwe licht op het Zaailand van kunstenaar Daan Roosegaarde was in trek onder twintigers en dertigers. Met veel bezoekers onder de veertig jaar kan ook de tentoonstelling van Escher in het Fries Museum met recht het stempel ‘voor iedereen’ krijgen. En dat geldt voor heel 2018, zeggen de ondervraagden. Want behalve dat de Reuzen veel werden genoemd als eerste associatie met LF2018, leverde de vraag bijna duizend unieke antwoorden op. Van de Waddenfilm en Finestra Aperta in Drachten tot De Wylde Boerinne in IJlst, Myn Skip in Earnewâld en Doarp Europa. Antwoorden waren niet alleen gebonden aan evenementen. Ook: ‘beter dan ik van tevoren had gedacht’, ‘bruisend’, ‘verbondenheid’, ‘de goede sfeer’, ‘was elk jaar maar 2018’ en ‘trots’, maar ook ‘geldverspilling’ en ‘jammer’. Het zogenoemde woordweb van de meest gegeven antwoorden licht ‘drukte’, ‘gezelligheid’, ‘toeristen’ en ‘geld’ uit. Gemiddeld bezochten de ondervraagde Friezen 4,7 evenementen, zowel betaalde als gratis toegankelijke. Friezen onder de dertig jaar bezochten 6,9 evenementen, dertigers zagen het meest: gemiddeld 7,7 evenementen. Hoe hoger opgeleid de ondervraagden, hoe meer evenementen ze bezochten. Van 3,4 (laagopgeleiden), naar 4,2 (middenopgeleiden) en 7,2 (hoogopgeleiden). Leeuwarders zagen veel meer evenementen dan niet-Leeuwarders: gemiddeld 7,1 om 4,1.

Onderonsje
Was het dan een Leeuwarder onderonsje? Beslist niet, zeggen zowel Leeuwarders als niet-Leeuwarders. Beide groepen zagen ‘2018’ als een evenement voor de hele provincie. Al zag 94 procent van de Leeuwarders minimaal één event, tegen 77 procent niet-Leeuwarders. Dertigers hebben het vaakst een bezoek gebracht een een LF-evenement: negen op de tien. Vooral aan laagopgeleide niet-Leeuwarders ging LF2018 voorbij. Leeuwarders zagen meer dan niet-Leeuwarders het blauwe licht op het Zaailand, de openingsavond, de 8ste dag en Lân fan Taal. Niet-Leeuwarders bezochten meer dan de inwoners uit de provinciehoofdstad De Stormruiter (in Leeuwarden), Lost in the Greenhouse (in Sexbierum) en Under de Toer (verspreid door de provincie).

Hoge waarderingscijfers
Na de Reuzen werden de fonteinen, De Stormruiter, tentoonstelling Escher in het Fries Museum, het blauwe licht op het Zaailand en Lân van Taal het vaakst bezocht door de ondervraagden. Van de bezoekers krijgt De Stormruiter een 8,8. Escher wordt gewaardeerd met een 8,6, het blauwe licht op het Zaailand met een 7,9. Ook de grote lapjesdeken in Tytsjerk (8,5), Lost in the Greenhouse (8,6), Under de Toer (8,6) en de tentoonstelling van Alma Tadema (8,6) kunnen rekenen op hoge waarderingscijfers, net als Wereldburgers van de Voorstreek (8,5), Conference of the Birds (7,9), de 8ste dag (7,9) en de tentoonstelling van Mata Hari in het Fries Museum (7,9). Achterblijvers zijn de openingsavond (7,5) en de fonteinen (7,4). Lân van Taal kan rekenen op de laagste waardering van de beoordeelde evenementen: een 7,3.Zij die Culturele Hoofdstad bezochten geven een 7,6 als eindcijfer. Zij motiveren hun rapportcijfer met: ‘Een Fries blijft altijd nuchter, dus in feite is een 8 een heel hoog cijfer’. En: ‘Het was een schitterend jaar met mooie activiteiten en voorstellingen’ of ‘voor elk wat wils en probleemloos verlopen’. En: ‘Als je alleen al bij de Reuzen bent geweest, dan voel je wat Iepen Mienskip voor ons betekent’, zegt een ondervraagde. Of: ‘De hele provincie is betrokken geweest met de voorbereidingen en de uitvoering hiervan’. En: ‘Friezen worden door buitenstaanders wel eens als saai en terughoudend bestempeld. Dit beeld is nu wel veranderd’.

Kritisch op totaalplaatje
Onderzoeker Robert Oosterbaan van Enigma Research ziet dat Friezen strooien met hoge cijfers voor de evenementen, maar in het eindoordeel niet verder komen dan een 7,6. ,,De bezoekers zijn enthousiast over de evenementen, maar in hun totaalplaatje zijn ze kritisch’’, zegt Oosterbaan. ,,Ik zie twee oorzaken. Ze hebben kritiek op het programma in hun ogen niet Fries genoeg was. Neem de Reuzen, dat is een ingekochte productie. Hoe enthousiast ze er ook over zijn, ze misten in de grote evenementen het Fries-eigene. Het was te veel ‘van buiten’, lees je terug. En dat geldt ook voor de mensen in de organisatie en productie, en ook de kunstenaars van de fonteinen. Maar dat zal, en is eerder al wel gezegd door de LF-organisatie, dat niet al het talent in Friesland te vinden is. Een plausibel verhaal, maar de Friezen namen het wel mee in hun eindcijfer.’’ Ook vinden ze dat LF2018 er in hun ogen te weinig in is geslaagd de hele bevolking te betrekken bij Culturele Hoofdstad. Het jaar is vooral gedragen ‘door het bestaande maatschappelijk en cultureel middenveld’, schrijft een geënquêteerde. Ook: ‘Er is voornamelijk gestuurd en aangeboden, meer dan de gemeenschap erbij werd betrokken’.

'Ik heb er niets van gezien'
Zij die al dan niet bewust ‘2018’ aan zich voorbij lieten gaan, komen tot een heel ander oordeel. De 2018-ontlopers komen tot een 5,6. Zij motiveren hun onvoldoendes voornamelijk met: zonde van het geld, feest van de elite, verspilling, ‘linkse poeha’, onzichtbaarheid en ‘ik heb er niets van gezien’. Oosterbaan: ,,Je leest dat niet veel mensen in deze groep het LF-jaar hebben meegemaakt. Maar je ziet ook: ze hebben het ook niet opgezocht. Dan kies je er bewust voor niet te gaan en dan sta je al wat negatiever in de wedstrijd. Dat uit zich in zo’n cijfer.’’ Middel je de cijfers van beide groepen (7,6 en 5,6), dan kom je tot een gewogen gemiddelde van een 7,2 die Friesland aan ‘2018’ geeft.

Bron: LC.nl
Gepubliceerd: 31-12-2018